Skip to content

ՀայՕր

Menu
  • Քաղաքական
  • Միջազգային
  • Սոցիում
Menu

Հայաստանի ընտրությունները և ֆինանսական հեռանկարները

Posted on June 11, 2026

Հայաստանի ընդհանուր պետական ընտրությունների արդյունքները կարող են ունենալ նշանակալի ազդեցություն երկրի քաղաքական և տնտեսական զարգացման ճանապարհի վրա՝ ամրապնդելով արևմտամետ աշխարհաքաղաքական կուրսը և ստեղծելով նպաստավոր պայմաններ հայ-ադրբեջանական խաղաղ գործընթացի շարունակման համար։

Ընտրությունների արդյունքները ցույց են տվել, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ստացել է ձայների 49,8%-ը՝ զգալիորեն գերազանցելով իր մրցակիցներին։ Սա նշանակում է, որ կուսակցությունը, հավանաբար, կստանա Ազգային ժողովի նոր կազմում 105 տեղերից 64-ը, ինչը թույլ կտա նրան իրականացնել իր քաղաքական ծրագրերը՝ առանց կոալիցիայի ձևավորման անհրաժեշտության։

Փաշինյանը հայտարարել է, որ իր կառավարությունը կշարունակի ինտեգրվել Արևմուտքի հետ՝ զարգացնելով հարաբերությունները ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի հետ, միաժամանակ պահպանելով և խորացնելով կապերը Ռուսաստանի հետ։ Ըստ նրա՝ առաջնահերթություն կմնան Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի ձևակերպումը և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորումը։

Այնուամենայնիվ, «Քաղաքացիական պայմանագրի» կուսակցությունը չի ստացել խորհրդարանում սահմանադրական փոփոխություններ կատարելու համար անհրաժեշտ երկու երրորդ մեծամասնությունը։ Սահմանադրությունից Լեռնային Ղարաբաղի մասին հիշատակումների հեռացումը, որը համարվում է Ադրբեջանի կողմից խաղաղության պայմանագրի կնքման հիմնական պայմաններից մեկը, մնում է հարցականի տակ, քանի որ դրա իրականացումը կպահանջի համաժողովրդական հանրաքվե, որը, ըստ պլանների, կարող է տեղի ունենալ 2027 թվականին։

Հայաստանը կարող է զգալի օգուտ քաղել խաղաղության գործընթացից և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորումից, հատկապես ցամաքային սահմանի բացման դեպքում։ Այս հնարավորությունը կարող է բացել նոր առևտրային ուղիներ և ինտեգրել երկիրը տարածաշրջանային և միջազգային տնտեսական ցանցերում՝ Կենտրոնական Ասիա, Հարավային Կովկաս, Թուրքիա և Եվրոպա կապող միջանցքի միջոցով։ Այս վերակողմնորոշումը կարող է խթանել տնտեսական աճը՝ ստեղծելով նոր եկամուտներ առևտրից և տարանցումից։

Չնայած 2026 թվականի առաջին եռամսյակում ՀՆԱ աճը դանդաղել է ԱՄՆ-Իրան հակամարտության ազդեցության պատճառով, այն մնացել է կայուն տարեկան 4% մակարդակում՝ 2025 թվականի 7,1% աճից հետո։ Գնաճը, որն ապրիլին հասել էր 5,3%-ի, մայիսին նվազել է մինչև 4,2%, ինչը ցույց է տալիս գնային ճնշման ընդհանուր զսպելիությունը։

Այնուամենայնիվ, Հայաստանի տնտեսության համար հիմնական ռիսկը շարունակում է մնալ Ռուսաստանի հետ սերտ կախվածությունը։ Ռուսաստանը 2025 թվականին բաժին է ընկել երկրի արտահանման 35%-ը։ Ընտրությունների նախաշեմին Ռուսաստանը արդեն սահմանափակումներ է մտցրել հայկական սննդամթերքի ներմուծման նկատմամբ և սպառնացել է դադարեցնել Հայաստանի կողմից ռուսական նավթի, գազի և չմշակված ալմաստների գնումները, եթե երկիրը շարունակի իր ճանապարհը դեպի ԵՄ անդամակցություն։ Բնական գազի ֆիքսված գնով մատակարարումը, որը ապահովում է Հայաստանի էներգետիկ կարիքների 61%-ը, կարող է էապես մեծացնել էլեկտրաէներգիայի ծախսերը և բացասաբար ազդել մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա։

Հունվարին խաղաղության գործընթացի շուրջ պահպանվող անորոշությունը ստիպել էր փոխել երկրի վարկանիշի կանխատեսումը «կայունից» դրականի՝ հաստատելով սուվերեն վարկանիշը «BB-» մակարդակում։ Այս փոփոխությունը արտացոլում է Հայաստանի միջազգային պահուստների աճը և շարունակվող տնտեսական աճը, որը կաջակցի պարտքի կայունացմանը։ Գործակալությունը կշարունակի վերլուծել աշխարհաքաղաքական ռիսկերի հավասարակշռությունը՝ հիմնվելով խաղաղության գործընթացի հաջող ավարտի հեռանկարների և Արևմուտքի հետ ավելի սերտ ինտեգրման ճանապարհին առաջընթացի վրա՝ միաժամանակ հաշվի առնելով Ռուսաստանի հետ հարաբերություններին առնչվող ռիսկերը։

©2026 ՀայՕր | Design: Newspaperly WordPress Theme